เจดีย์ยุทธหัตถี

เจดีย์ยุทธหัตถีหรือเจดีย์เฉลิมพระเกียรติพระเจ้ารามคำแหงมหาราช ชาวบ้านทั่วไปเรียกว่าเจดีย์ชนช้าง ตั้งอยู่บนดอยช้าง ตำบลเกาะตะเภา อำเภอบ้านตาก ดอยช้างเป็นเนินเล็กๆ อยู่ทางเหนือของดอยพระธาตุไปเล็กน้อย เจดีย์นี้เป็นโบราณสถานมีอายุอยู่ในสมัยกรุงสุโขทัยรวม 700 ปีเศษองค์เจดีย์ยุทธหัตถีอยู่เยื้องกับวัดพระบรมธาตุประมาณ 200 ม

wat_05_1ลักษณะของเจดีย์ยุทธหัตถี เป็นศิลปะแบบสุโขทัยคล้ายกับองค์อื่นๆ ทั่วไปในเมืองสุโขทัย ก่ออิฐถือปูน ฐานกว้าง 12 เมตร เป็นเรือนธาตุรูปสี่เหลี่ยมย่อมุมขึ้นไปสูง 16 เมตร เหนือธาตุทำเป็นลำสี่เหลี่ยมย่อมุมตลอดถึงยอดที่เป็นทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ยอดสุดมีฉัตร มีร่องรอยการซ่อมแซมตลอดมาแต่ไม่เสียทรงเดิม ฐานพุ่มมีลายปั้นเป็นรูปหน้าสิงห์สวยงามหน้าสิงห์ด้านทิศเหนือยังสมบูรณ์ด้านอื่นๆ ขำรุดและมีรอยซ่อม องค์เจดีย์ส่วนใหญ่มีคราบตะไคร่น้ำจับอยู่ทั่วไป

wat_05_2สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงกล่าวถึงเรื่องเจดีย์ยุทธหัตถี ในหนังสืออธิบายระยะทางล่องลำน้ำปิงว่า…มีพระเจดีย์อีกองค์หนึ่ง บนดอยช้างเหนือดอยพระธาตุเรียกว่าพระปรางค์แต่ที่จริงเป็นพระเจดีย์ แบบสุโขทัย เหมือนพระเจดีย์กลางที่วัดเจดีย์เจ็ดแถว เมืองศรีสัชนาลัย และพระเจดีย์ที่วัดพระพังเงินในเมืองสุโขทัยพระเจดีย์รูปนี้ที่ วัดพระธาตุเมือง กำแพงเพชรก็มีอีกองค์หนึ่ง เข้าใจว่าเป็นฝีมือช่างครั้งกรุงสุโขทัย สร้างไว้ขนาดสูงตลอดยอดประมาณ 20 วา มีผู้ซ่อมแต่ซ่อมดีไม่แก้รูปเดิม ลายหน้าราหูยังปรากฏอยู่ พระเจดีย์องค์นี้สร้างบนยอดดอยที่ต่ำกว่า ดอยที่สร้างพระธาตุ ควรเข้าใจว่าสร้างทีหลังพระธาตุ ในศิลาจารึก พ่อขุนรามคำแหงมีเรื่องปรากฎว่า เมื่อครั้งพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ อันเป็นวงศ์ พระร่วงครองกรุงสุโขทัยนั้นขุนสามชนเจ้าเมืองฉอดเข้ามาตี เมืองพ่อขุนศรีอินทราทิตย์แตกทัพ พ่อขุนรามคำแหงผู้ราชบุตรเข้าชนช้างกับ ขุนสามชนจนมีชัยชนะข้าศึกแตกพ่ายไป น่าสันนิษฐานว่า พระเจดีย์องค์นี้จะสร้างเป็นของพระเฉลิมพระเกียรติเรื่องชนช้างคราวนั้น แต่พระเจ้า รามคำแหงจะสร้างเองหรือจะสร้างในรัชกาลหลังมา ไม่มีเค้าเงื่อนจะรู้ได้แน่…

ข้อมูลจาก : อบจ.ตาก

%d bloggers like this: